Tradycyjne kluski śląskie: smak kultury!

Na Śląsku określa się je mianem klusek „biołych” oraz „gumiklyjzów”. Od pokoleń niezmiennie podawane są z roladą, szałotem z modrej kapusty i zołzą. Co kryje się pod tymi nazwami? Nic innego jak najsmaczniejszy, tradycyjny śląski obiad.

Do mięsa ziemniaki lub frytki? W kuchni śląskiej mamy do wyboru jeszcze kluski. Biorąc jednak pod uwagę rozmaite zastosowania, jakie znajdują w kuchni śląskiej, należy podkreślić, że nie stanowią one jedynie dodatku do mięsa, ale pełnowartościową, oryginalną potrawę, wpisaną na listę produktów regionalnych i tradycyjnych, zarówno województwa śląskiego, jak i opolskiego. Kluski śląskie zna zresztą cała Polska i wiele gospodyń raczy nimi swoich domowników. Na Śląsku kluski stanowią obowiązkowy element tradycyjnego niedzielnego obiadu. Poprzedza je rosół z makaronem, a same występują w towarzystwie sałatki z czerwonej (modrej) kapusty, mięsa (najczęściej jest to rolada lub bitki) oraz sosu. W takim wydaniu kluski są też podawane na weselach, komuniach i innego rodzaju przyjęciach czy ważnych uroczystościach rodzinnych. Czasami występują solo, polane tłuszczem ze skwarkami, sosem myśliwskim lub podsmażoną na maśle cebulką.

 

 

Czym wyróżniają się kluski śląskie?

 

Oryginalne kluski śląskie przygotujemy z ziemniaków i mąki ziemniaczanej. Ziemniaki gotujemy i jeszcze gorące ugniatamy tłuczkiem lub przepuszczamy przez praskę. Ważne, aby nadać im gładką konsystencję bez grudek. Następnie pozwalamy im lekko ostygnąć i gdy będą jeszcze trochę ciepłe, możemy zmieszać je z mąką. Tu istotne są proporcje. Na około kilogram ziemniaków powinno przypadać 250 gramów mąki kartoflanej. Masę ziemniaczaną umieszczamy w misce, wydzielamy 1/4, wybieramy i odkładamy. W wolne miejsce wsypujemy mąkę. Od razu dodajemy odłożoną część ziemniaków i zagniatamy całość. Gdyby ciasto za bardzo się lepiło, dosypujemy mąki. Kwestią sporną pozostaje udział jajka w kluskach śląskich. Niektórzy uważają, że jajko dodaje się jedynie na Opolszczyźnie, a na Górnym Śląsku już nie. Przeczą temu jednak przyzwyczajenia wielu gospodyń z Górnego Śląska, które nie wyobrażają sobie lepienia klusek bez dodatku jajka. Pozostaje nam więc wypróbować obie wersje i zadecydować, która bardziej nam odpowiada. Na kluski przewidziane z kilograma ziemniaków przeznacza się jedno lub dwa jajka, w zależności od preferencji.

 

Po uformowaniu ciasta możemy przystępować do „kulania” klusek. Pojedyncza kluska powinna mieć w przybliżeniu średnicę 4 cm i wysokość 2 cm. Na środku każdej z nich palcem robimy małe wgłębienie, w którym później zatrzyma się sos. To poza tym swoisty kulinarny trik, dzięki któremu kluski ugotują się równomiernie.

 

Ulepione kluski uważnie i delikatnie wrzucamy do osolonego wrzątku. Po wypłynięciu na wierzch gotujemy je jedynie przez 2-3 minuty. I należy tego czasu pilnować z zegarkiem w ręku, bo rozgotowane kluski smakują i wyglądają beznadziejnie. Za to takie, które były w wodzie należytą ilość czasu, są mięciutkie, ale sprężyste i lekko gumowate. Ich faktura jest aksamitna i lśniąca, a kolor albo jasny i kremowy, albo żółtawy – w zależności od obecności jajka w recepturze i gatunku ziemniaków, które wybraliśmy. Smak klusek jest o wiele bardziej wyszukany niż smak ziemniaków, choć to przecież danie sprawdzone i nieskomplikowane.

 

Inną wersją klusek tego typu są tzw. „czorne” kluski, które powstają z połączenia ugotowanych oraz surowych i gniecionych ziemniaków.

 

 

Z czym podawać kluski śląskie?

 

Każdy powinien spróbować klusek śląskich podanych z roladą wieprzową lub wołową, wypełnioną farszem (składającym się m.in. z boczku, ogórków kiszonych, cebulki itd.). Taki zestaw nie obejdzie się bez modrej kapusty z wędzonym boczkiem oraz sosu, który, jak pamiętamy, osiada apetycznie we wgłębieniu klusek. Kluski śląskie są idealnym dodatkiem do kotletów, mięsa drobiowiego, zrazów i bitek. Niektórzy nazywają je polskimi gnocchi!

 

 

Elżbieta Gwóźdź

 





Dobra rada

Chcesz poprawić koncentrację i efektywność pracy? Jedz banany! Naukowcy udowodnili, że mają one korzystny wpływ na pracę mózgu, dostarczają energii i wspomagają wysiłek intelektualny.

Polecane

Wigilia: tradycja czy nowoczesność?

Wigilia: tradycja czy nowoczesność?

W tym roku zaplanowałeś wigilię u siebie w domu? Będzie...

Grill – kulinarna sztuka dla każdego

Grill – kulinarna sztuka dla każdego

Wspólne biesiadowanie w gronie rodziny i przyjaciół to z...

Jak dobrać kieliszki do rodzaju wina?

Jak dobrać kieliszki do rodzaju wina?

Przez długie lata w tradycji picia wina ugruntowały się...

Czekolada do picia - magia kakao

Czekolada do picia - magia kakao

Czekoladę przyrządza się z ziaren kakaowca. To...